Նկարագրություն
Ակտիվացված ածուխը բարձր ծակոտկենությամբ օժտված ածխածնային նյութ է, որը ստացվում է օրգանական հումքի (փայտ, ընկույզի կեղև, ածուխ) ջերմային մշակման և «ակտիվացման» արդյունքում։
Ֆիզիկական հատկություններ
– Սև փոշի, հատիկներ (գրանուլներ) կամ սեղմված հաբեր։
– Ունի հսկայական ներքին մակերես (1 գրամը կարող է ունենալ 500– ից մինչև 1500 մ² մակերես)։
– Բացարձակապես չի լուծվում ջրում և օրգանական լուծիչներում։
– Շատ թեթև է և ունի ցածր թիվային խտություն՝ շնորհիվ բազմաթիվ միկրոծակոտիների։
Քիմիական հատկություններ
– Ադսորբցիա. Հիմնական հատկությունն է՝ իր մակերևույթին կլանել և պահել գազեր, տոքսիններ և օրգանական մոլեկուլներ։
– Քիմիապես կայուն է սովորական պայմաններում, չի փոխազդում թթուների և հիմքերի հետ (բացառությամբ ուժեղ օքսիդիչների)։
– Կարող է հանդես գալ որպես կատալիզատոր որոշ օքսիդավերականգնման ռեակցիաներում։
– 87– 97% մաքուր ածխածին է, պարունակում է նաև աննշան քանակությամբ ջրածին, թթվածին և մոխիր։
Անվտանգության նորմեր
– Փոշի վիճակում կարող է գրգռել շնչուղիները։ Լաբորատոր կամ արդյունաբերական պայմաններում օգտագործել շնչադիմակ։
– Այրվող նյութ է։ Փոշեխառն օդը բարձր կոնցենտրացիայի դեպքում կարող է պայթյունավտանգ լինել։
– Խստիվ արգելվում է խառնել ուժեղ օքսիդիչների (նիտրատներ, քլորատներ) հետ՝ բռնկման վտանգի պատճառով։
– Փակ տարածքներում ակտիվացված ածուխը կարող է կլանել օդի թթվածինը՝ առաջացնելով շնչահեղձության վտանգ։
Պահպանման պայմաններ
– Պահել հերմետիկ տարայում, քանի որ այն օդից կլանում է խոնավություն, հոտեր և գազեր՝ կորցնելով իր ակտիվությունը։
– Տարածքը պետք է լինի չոր և լավ օդափոխվող։
– Պահել հեռու ցնդող օրգանական նյութերից (լուծիչներ, վառելիք), որպեսզի ածուխը «չաղտոտվի» դրանց գոլորշիներով։
Կիրառման ոլորտներ
– Բժշկություն. Որպես էնտերոսորբենտ՝ սննդային թունավորումների, լուծի և օրգանիզմից տոքսինների հեռացման համար։
– Ջրի զտում. Խմելու ջրի և կեղտաջրերի մաքրում քլորից, օրգանական միացություններից և տհաճ հոտերից։
– Գազերի մաքրում. Հակագազերի ֆիլտրերում, արդյունաբերական արտանետումների զտիչներում և օդորակիչներում։
– Սննդի արդյունաբերություն. Շաքարավազի, բուսական յուղերի և ալկոհոլային խմիչքների (օրինակ՝ օղու) մաքրում և գունազրկում։
