Ացետոն

Նկարագրություն

Ացետոնը (CH3COCH3) պարզագույն կետոնն է և հանդիսանում է աշխարհում ամենատարածված օրգանական լուծիչներից մեկը։
Ֆիզիկական հատկություններ
– Անգույն հեղուկ։
– Ունի սուր, բնորոշ «մրգային» հոտ։
– Անսահմանափակ լուծվում է ջրում, սպիրտում և եթերում։ Հիանալի լուծում է ճարպերը, խեժերը և պլաստմասսաների շատ տեսակներ։
– Շատ արագ գոլորշիանում է սովորական ջերմաստիճանում (եռման կետը՝ 56 °C)։
Քիմիական հատկություններ
– Քիմիապես ակտիվ է, մասնակցում է օքսիդացման և վերականգնման ռեակցիաներին։
– Հեշտությամբ բռնկվում է և այրվում լուսավոր, չծխացող բոցով՝ անջատելով
և ջուր։
Անվտանգության նորմեր
– Ծայրահեղ դյուրավառ է։ Ացետոնի գոլորշիները օդի հետ առաջացնում են պայթյունավտանգ խառնուրդ։ Խստիվ արգելվում է աշխատել կրակի կամ տաք մակերեսների մոտ։
– Գոլորշիների մեծ քանակությամբ շնչումը առաջացնում է գլխապտույտ, թմրեցնող ազդեցություն և լորձաթաղանթի գրգռում։
– Ուժեղ չորացնում է մաշկը՝ հեռացնելով բնական ճարպաշերտը, ինչը կարող է առաջացնել դերմատիտ։
Պահպանման պայմաններ
– Պահել հերմետիկ փակված ապակյա կամ մետաղական տարաներում (որոշ պլաստմասսաներ ացետոնը կարող է լուծել)։
– Պահել զով, մութ և լավ օդափոխվող պահեստներում, հեռու արևի ճառագայթներից։
– Պահել հեռու ուժեղ օքսիդիչներից (օրինակ՝ ջրածնի պերօքսիդ, ազոտական թթու), քանի որ դրանց հետ շփվելիս կարող է առաջանալ պայթյուն։
Կիրառման ոլորտներ
– Լուծիչ. Լաքերի, ներկերի, սոսինձների և էպոքսիդային խեժերի լուծման համար։ Մակերեսների ճարպազերծում նախքան ներկումը կամ սոսնձումը, ինչպես նաև գործիքների մաքրում։
– Քիմիական սինթեզ. Հումք է հանդիսանում օրգանական ապակու (պլեքսիգլաս), պոլիկարբոնատի և դեղամիջոցների արտադրության համար։
– Կոսմետիկա. Եղունգների լաքը հեռացնող հեղուկների հիմնական բաղադրիչ։