Նկարագրություն
Նատրիումի դիքրոմատը (Sodium Dichromate, «Բիքրոմատ») ուժեղ օքսիդիչ է, որն արդյունավետորեն օգտագործվում է մետաղների մշակման և քիմիական սինթեզի մեջ։ Այն սովորաբար հանդիպում է երկջրյա բյուրեղահիդրատի տեսքով (Na2Cr2O7 * 2H2O)։
Ֆիզիկական հատկություններ
– Վառ նարնջագույն կամ կարմրավուն բյուրեղներ։
– Չափազանց լավ է լուծվում ջրում (մոտ 2300 գ/լ 20 C– ում)։
– Անհոտ է։
– Ուժեղ կլանում է խոնավությունը օդից (դելիկվեսցենտ է)։
– Խտություն. Մոտ 2.35 գ/սմ3։
– Հալման ջերմաստիճան. Մոտ 357 C (անջուր վիճակում)։
Քիմիական հատկություններ
Բանաձև. Na2Cr2O7 * 2H2O (բյուրեղահիդրատ)։
– Հզոր օքսիդիչ է, հատկապես թթվային միջավայրում։ Հեշտությամբ օքսիդացնում է օրգանական նյութերը։
– Փոխազդում է ալկալիների հետ՝ վերածվելով նատրիումի քրոմատի (դեղին գույնի).
Na2Cr2O7 + 2NaOH = 2Na2CrO4 + H2O
– Բարձր ջերմաստիճանում (մոտ 400 C) քայքայվում է՝ անջատելով թթվածին և քրոմի (III) օքսիդ։
Անվտանգության նորմեր
– Խիստ թունավոր և վտանգավոր նյութ է (1– ին վտանգավորության դաս)։ Համարվում է քաղցկեղածին (կանցերոգեն) և մուտագեն։
– . Առաջացնում է ծանր քիմիական այրվածքներ և դժվար բուժվող խոցեր («քրոմային խոցեր»)։
– Փոշին շնչելը վնասում է քթի միջնապատը և թոքերը։
– Աշխատելիս պարտադիր կրել հակագազ կամ բարձր որակի շնչադիմակ, քիմիապես կայուն ձեռնոցներ, ակնոցներ և հատուկ հագուստ։
Պահպանման պայմաններ
– Պահել հերմետիկ պլաստիկե պարկերում կամ պողպատե տակառներում։Զով, չոր և լավ օդափոխվող պահեստում։
– Խստիվ արգելվում է պահել դյուրավառ նյութերի, սպիրտների, թթուների և վերականգնիչների հետ միասին (բռնկման և պայթյունի վտանգ)։
– Պահեստը պետք է լինի մեկուսացված և ունենա համապատասխան վտանգի նշաններ։
Կիրառման ոլորտներ
– Մետալուրգիա. Մետաղների մակերեսների պասիվացում (կոռոզիայից պաշտպանություն) և գալվանապատում (քրոմապատում)։
– Կաշվի արդյունաբերություն. Կաշվի դաբաղում (քրոմային դաբաղում)՝ առաձգականություն հաղորդելու համար։
– Քիմիական սինթեզ. Որպես օքսիդիչ ներկանյութերի, պիգմենտների և վիտամին K– ի արտադրության մեջ։
– Փայտամշակում. Փայտի պահպանման (անտիսեպտիկ) լուծույթների բաղադրության մեջ։
– Նավթարդյունաբերություն. Որպես հավելանյութ հորատման լուծույթների մեջ։
