Description
Նատրիումի հիպոքլորիտը (Sodium Hypochlorite, NaClO) ուժեղագույն օքսիդիչ է, որը կենցաղում հայտնի է որպես «Ժավել» կամ սպիտակեցնող հեղուկ: Այն համարվում է աշխարհում ամենատարածված ախտահանիչ միջոցը:
Ֆիզիկական հատկություններ
– Թափանցիկ, բաց դեղնավուն կամ կանաչավուն երանգով հեղուկ:
– Անսահմանափակ լուծվում է ջրում:
– Ունի սուր, բնորոշ քլորի հոտ:
– Անկայուն միացություն է, ժամանակի ընթացքում ինքնաբերաբար քայքայվում է՝ անջատելով թթվածին:
– Խտություն. Մոտ 1.1 – 1.25 գ/սմ3 (կախված կոնցենտրացիայից):
Քիմիական հատկություններ
– pH միջավայր. Ուժեղ հիմնային (ալկալիական) միջավայր (pH 11 – 13):
– Հզոր օքսիդիչ է: Քայքայում է գունավոր պիգմենտները (սպիտակեցնում է) և ոչնչացնում միկրոօրգանիզմները:
– Թթուների հետ շփվելիս անջատում է թունավոր քլոր գազ.
NaClO + 2HCl = NaCl + H2O + Cl2
– Լույսի, ջերմության և մետաղների (երկաթ, պղինձ) ազդեցությամբ քայքայումն արագանում է:
Անվտանգության նորմեր
– Խտանյութն առաջացնում է ծանր քիմիական այրվածքներ: Աչքի մեջ ընկնելը խիստ վտանգավոր է: Աշխատելիս պարտադիր կրել ռետինե ձեռնոցներ և ակնոցներ:
– Գոլորշիները գրգռում են շնչուղիները: Աշխատել լավ օդափոխվող տարածքում:
Անհամատեղելիություն. Խստիվ արգելվում է խառնել թթուների կամ ամոնիակ պարունակող միջոցների հետ (առաջանում են մահացու թունավոր գազեր):
– Մաշկի վրա թափվելիս լվանալ առատ ջրով առնվազն 15 րոպե:
Պահպանման պայմաններ
– Պահել քիմիակայուն պլաստիկե (HDPE) տարաներում: Չօգտագործել մետաղական ամաններ (կոռոզիայի վտանգ): Զով, մութ և չոր վայրում: Խստիվ պաշտպանել արևի ուղիղ ճառագայթներից:
– Ունի կարճ պահպանման ժամկետ (կոնցենտրացիան ամսական նվազում է մոտ 1– 2%– ով):
– Տարաները պետք է ունենան գազափոխանակության փականներ (քայքայման ժամանակ առաջացող ճնշումը նվազեցնելու համար):
Կիրառման ոլորտներ
– Ջրի մաքրում. Խմելու ջրի և լողավազանների քլորացում (ախտահանում):
Կենցաղային քիմիա. Սպիտակեցնող միջոցների («Բելիզնա») և սանհանգույցի մաքրող հեղուկների արտադրություն:
– Բժշկություն. Տարածքների և գործիքների ախտահանում, վերքերի լվացում (շատ նոսր լուծույթներով):
– Տեքստիլ. Բամբակյա գործվածքների և թղթի սպիտակեցում:
– Արդյունաբերություն. Կեղտաջրերի մաքրում և քիմիական սինթեզ:
