Описание
Ակտիվացված ածուխը բարձր ծակոտկենությամբ օժտված ածխածնային նյութ է, որը ստացվում է օրգանական հումքի (փայտ, ընկույզի կեղև, ածուխ) ջերմային մշակման և «ակտիվացման» արդյունքում։
Ֆիզիկական հատկություններ
— Սև փոշի, հատիկներ (գրանուլներ) կամ սեղմված հաբեր։
— Ունի հսկայական ներքին մակերես (1 գրամը կարող է ունենալ 500– ից մինչև 1500 մ² մակերես)։
— Բացարձակապես չի լուծվում ջրում և օրգանական լուծիչներում։
— Շատ թեթև է և ունի ցածր թիվային խտություն՝ շնորհիվ բազմաթիվ միկրոծակոտիների։
Քիմիական հատկություններ
— Ադսորբցիա. Հիմնական հատկությունն է՝ իր մակերևույթին կլանել և պահել գազեր, տոքսիններ և օրգանական մոլեկուլներ։
— Քիմիապես կայուն է սովորական պայմաններում, չի փոխազդում թթուների և հիմքերի հետ (բացառությամբ ուժեղ օքսիդիչների)։
— Կարող է հանդես գալ որպես կատալիզատոր որոշ օքսիդավերականգնման ռեակցիաներում։
— 87– 97% մաքուր ածխածին է, պարունակում է նաև աննշան քանակությամբ ջրածին, թթվածին և մոխիր։
Անվտանգության նորմեր
— Փոշի վիճակում կարող է գրգռել շնչուղիները։ Լաբորատոր կամ արդյունաբերական պայմաններում օգտագործել շնչադիմակ։
— Այրվող նյութ է։ Փոշեխառն օդը բարձր կոնցենտրացիայի դեպքում կարող է պայթյունավտանգ լինել։
— Խստիվ արգելվում է խառնել ուժեղ օքսիդիչների (նիտրատներ, քլորատներ) հետ՝ բռնկման վտանգի պատճառով։
— Փակ տարածքներում ակտիվացված ածուխը կարող է կլանել օդի թթվածինը՝ առաջացնելով շնչահեղձության վտանգ։
Պահպանման պայմաններ
– Պահել հերմետիկ տարայում, քանի որ այն օդից կլանում է խոնավություն, հոտեր և գազեր՝ կորցնելով իր ակտիվությունը։
— Տարածքը պետք է լինի չոր և լավ օդափոխվող։
— Պահել հեռու ցնդող օրգանական նյութերից (լուծիչներ, վառելիք), որպեսզի ածուխը «չաղտոտվի» դրանց գոլորշիներով։
Կիրառման ոլորտներ
— Բժշկություն. Որպես էնտերոսորբենտ՝ սննդային թունավորումների, լուծի և օրգանիզմից տոքսինների հեռացման համար։
— Ջրի զտում. Խմելու ջրի և կեղտաջրերի մաքրում քլորից, օրգանական միացություններից և տհաճ հոտերից։
— Գազերի մաքրում. Հակագազերի ֆիլտրերում, արդյունաբերական արտանետումների զտիչներում և օդորակիչներում։
— Սննդի արդյունաբերություն. Շաքարավազի, բուսական յուղերի և ալկոհոլային խմիչքների (օրինակ՝ օղու) մաքրում և գունազրկում։
