Մեթանոլ

Описание

Մեթանոլը (Մեթիլ սպիրտ, CH3OH) պարզագույն միատոմ սպիրտ է։ Այն հանդիսանում է կարևորագույն արդյունաբերական լուծիչ և հումք, սակայն միաժամանակ հայտնի է որպես մահացու թույն մարդու համար։
Ֆիզիկական հատկություններ
— Անգույն, թափանցիկ, դյուրաշարժ հեղուկ։
— Անսահմանափակ լուծվում է ջրում, սպիրտներում և եթերներում։
– Ունի էթիլ սպիրտին (ալկոհոլին) շատ նման հոտ, ինչը դարձնում է այն չափազանց վտանգավոր (հեշտ է շփոթել)։
— Եռման ջերմաստիճանը 64.7 C է, բռնկման ջերմաստիճանը՝ 11 C։
Խտություն. Մոտ 0.79 գ/սմ3 (թեթև է ջրից)։
Քիմիական հատկություններ
– Այրվում է կապույտ, գրեթե անտեսանելի բոցով՝ առաջացնելով ջուր և ածխաթթու գազ.
2CH3OH + 3O2 = 2CO2 + 4H2O
— Օքսիդացողների ազդեցությամբ վերածվում է ֆորմալդեհիդի (խիստ թունավոր), ապա՝ մրջնաթթվի.
CH3OH + [O] = CH2O + H2O
– Փոխազդում է թթուների հետ՝ առաջացնելով բարդ էսթերներ։
Անվտանգության նորմեր
— Խիստ թունավոր է (3– րդ վտանգավորության դաս)։ Ներծծվում է մաշկի, շնչուղիների և ստամոքսի միջոցով։
— 5– 10 մլ խմելը բերում է լիակատար կուրության, 30– 100 մլ– ը՝ մահվան։
— Աշխատելիս պարտադիր կրել հակագազ (A տեսակի), քիմիական կայուն ձեռնոցներ և ակնոցներ։
— Հեշտ բռնկվող է։ Շինությունը պետք է ունենա հզոր օդափոխություն և հակահրդեհային համակարգ։
Պահպանման պայմաններ
– Պահել պողպատե տակառներում կամ հատուկ ապակյա տարաներում։ Զով, չոր և մութ պահեստում, հեռու օքսիդիչներից և կրակից։
– Պահեստի մուտքը պետք է լինի սահմանափակված և վերահսկվող։
Կիրառման ոլորտներ
— Քիմիական սինթեզ. Ֆորմալդեհիդի, քացախաթթվի և պլաստմասսաների արտադրության հումք։
– Վառելիք. Որպես հավելանյութ բենզինի մեջ կամ որպես մաքուր վառելիք մրցարշավային մեքենաների համար։
– Լուծիչ. Լաքերի, ներկերի և դեղամիջոցների արտադրության մեջ։
– Հակասառեցում. Օգտագործվում է որպես հակասառեցնող հեղուկ (անտիֆրիզ) տեխնիկական համակարգերում և գազատարներում (հիդրատների առաջացումը կանխելու համար)։